Con người không phải là tổng cộng các hành động của mình


Powered by RedCircle


Powered by RedCircle

Thay đổi thực không phải là của nơi chốn, thay đổi thực không phải là ở bên ngoài, thay đổi thực phải là ở bên trong. Và tôi ngụ ý gì bởi thay đổi thực? Tôi không ngụ ý rằng bạn phải hoàn thiện bản thân bạn, vì hoàn thiện lại là giả dối. Hoàn thiện nghĩa là bạn sẽ liên tục đánh bóng nhân cách của bạn. Bạn có thể làm nó thành đẹp vô cùng - nhưng nhớ, nó càng đẹp, càng nguy hiểm, vì sẽ càng khó bỏ nó.

Đó là lí do tại sao chuyện xảy ra là đôi khi, tội nhân trở thành thánh nhân. Nhưng cái gọi là người đáng kính của bạn không bao giờ trở thành vậy. Họ không thể trở thành được - họ có nhân cách có giá trị thế, được trang điểm nhiều thế, được đánh bóng, và họ đã để nhiều đầu tư vào nhân cách, cả đời họ đã là một loại đánh bóng. Bây giờ, bỏ những nhân cách đẹp đó đi thì quá đắt. Tội nhân có thể bỏ nó, anh ta không có đầu tư vào trong nó. Thực ra anh ta chán ngán với nó, nó xấu thế. Nhưng làm sao một người đáng kính bỏ nó dễ dàng thế được? Nó đã trả giá cho người đó tốt thế, nó đã là lợi nhuận thế. Nó đã làm cho người đó ngày càng được kính trọng hơn, người đó đang đi lên ngày một cao hơn, người đó đang đạt tới cực đỉnh của thành công. Rất khó cho người đó thôi trèo tiếp lên chiếc thang thành công này. Nó là chiếc thang không đầu cuối, bạn có thể leo tiếp mãi mãi.

Ai đó đã hỏi Henry Ford khi ông ấy sắp chết, đang trên giường chết - ông ấy vẫn đang lập kế hoạch cho ngành công nghiệp mới nào đó, doanh nghiệp mới nào đó - ai đó đã hỏi ông ấy, 'Thưa ông, ông sắp chết! Và các bác sĩ nói rằng ông sẽ không sống quá vài ngày. Họ thậm chí còn không chắc chắn về điều đó; ông có thể chết hôm nay hay ngày mai. Bây giờ thì tại sao? Và đã từng làm việc này cả đời ông. Và ông có nhiều tiền thế, nhiều hơn tiền ông có thể tiêu, nhiều hơn ông có thể làm bất kì cái gì bằng chúng. Nó là tiền vô dụng. Tại sao ông liên tục làm tăng doanh nghiệp của ông?

Trong một khoảnh khắc, Henry Ford ắt đã dừng việc lập kế hoạch lại, và nói 'Nghe đây. Tôi không thể dừng được. Điều đó là không thể được. Chỉ chết sẽ dừng tôi lại, tôi không thể dừng lại. Trong khi tôi còn sống, tôi sẽ liên tục đạt tới bậc thang cao hơn. Tôi biết nó là vô nghĩa, nhưng tôi không thể dừng được!'

Khi bạn đang thành công trong thế giới, khó mà dừng lại. Khi bạn đang trở nên giầu hơn, khó mà dừng lại, khi bạn đang trở nên nổi tiếng, khó mà dừng lại. Bạn càng có nhân cách được tinh luyện, bạn càng bám lấy nó.

Cho nên tôi không nói rằng bạn phải hoàn thiện bản thân bạn. Mọi thầy lớn, từ Phật tới Bạch Ẩn, không ai đã nói hoàn thiện. Cảnh giác với cái gọi là "sách hoàn thiện'. Thị trường Mĩ đầy những sách đó: hãy cảnh giác. Vì hoàn thiện sẽ không dẫn bạn tới đâu cả. Vấn đề không phải là hoàn thiện, vì với hoàn thiện, giả dối sẽ được hoàn thiện. Nhân cách sẽ được hoàn thiện - sẽ trở nên được đánh bóng hơn, sẽ trở nên tinh vi hơn, sẽ trở nên có giá trị hơn, sẽ trở nên quí giá hơn - nhưng điều đó không phải là biến đổi. Biến đổi tới, không bằng con đường hoàn thiện mà bằng hủy bỏ nhân cách hoàn toàn.

Giả dối không thể trở thành chân lí. Không có cách nào hoàn thiện giả dối để cho nó trở thành chân lí. Nó sẽ vẫn còn là giả dối. Nó sẽ có vẻ càng giống chân lí hơn nhưng nó sẽ vẫn còn là giả dối. Và nó càng có vẻ giống chân lí, bạn sẽ càng mê mải hơn trong nó, bị bắt rễ trong nó. Giả dối có thể có vẻ giống chân lí tới mức bạn thậm chí có thể trở nên quên lãng sự kiện rằng nó là giả dối.

Giả dối bảo bạn: Hãy tìm chân lí đi. Hãy hoàn thiện tính cách của mình, nhân cách của mình. Hãy tìm chân lí đi, trở thành cái này, trở thành cái nọ đi. Giả dối liên tục cho bạn những chương trình mới: Hãy làm cái này, và thế thì mọi thứ sẽ tốt và mình sẽ hạnh phúc mãi mãi. Hãy làm cái này, làm cái nọ. Cái này đã thất bại sao? Đừng lo, tớ có kế hoạch khác cho cậu. Giả dối liên tục cho bạn các kế hoạch, và bạn liên tục đi vào những kế hoạch đó và phí hoài cuộc đời của bạn.

Thực ra, tìm chân lí cũng bắt nguồn từ giả dối. Điều đó sẽ khó hiểu nhưng nó phải được hiểu. Tìm chân lí bắt nguồn từ bản thân giả dối. Nó là cách thức của giả dối để bảo vệ bản thân nó - nó cho bạn ngay cả việc đi tìm chân lí, bây giờ làm sao bạn có thể giận nhân cách của bạn được? Và làm sao bạn có thể gọi nó là giả dối? Nó thúc bạn, nó ép bạn, nó đẩy bạn đi tìm chân lí mà.

Nhưng việc tìm ngụ ý đi xa. Còn chân lí là ở đây, và giả dối đẩy bạn đi tới chỗ kia. Và chân lí là bây giờ, và giả dối nói 'lúc đó' và 'ở kia'. Giả dối bao giờ cũng nói hoặc về quá khứ, hoặc về tương lai, nó không bao giờ nói về hiện tại. Và chân lí là hiện tại. Chính khoảnh khắc này! Nó là ở đây bây giờ. Đó là điều Bạch Ẩn ngụ ý khi ông ấy nói:

Chính chỗ này là thiên đường hoa sen, chính thân này là Phật.

Cho nên cái 'người' đầu tiên là giả dối, đóng vai. Nhân cách giả bao quanh bạn. Mặt công khai, cái rởm. Nó là lừa dối. Xã hội đã áp đặt nó lên bạn và bạn đã trở thành người hợp tác với nó. Bạn phải bỏ sự hợp tác của bạn với xã hội giả dối. Vì chỉ khi bạn là hoàn toàn trần trụi, bạn mới là bản thân bạn. Mọi quần áo là xã hội. Mọi ý tưởng và mọi sự đồng nhất mà bạn nghĩ bạn là, đều là xã hội - được cho bởi người khác. Họ có động cơ của họ để trao những ý tưởng đó cho bạn. Nó là khai thác tinh vi.

Khai thác thực không phải là kinh tế hay chính trị, khai thác thực là tâm lí. Đó là lí do tại sao mọi cuộc cách mạng,mãi cho tới giờ, đã thất bại. Cho đến nay, không cuộc cách mạng nào đã thành công. Lí do? Vì họ đã không nhìn vào việc khai thác sâu sắc nhất là tâm lí. Họ chỉ liên tục thay đổi những thứ bề mặt. Xã hội tư sản trở thành cộng sản, nhưng nó không tạo ra khác biệt. Dân chủ trở thành độc tài, xã hội dân chủ trở thành độc tài, xã hội độc tài trở thành dân chủ, nó không tạo ra khác biệt. Đây chỉ là những thay đổi bề mặt, như nước vôi, nhưng cấu trúc sâu bên dưới vẫn còn là một.

Khai thác tâm lí là gì? Khai thác tâm lí là ở chỗ: không ai được phép là bản thân người đó. Rằng không ai được chấp nhận như bản thân người đó. Rằng không ai được kính trọng. Làm sao bạn có thể kính trọng mọi người nếu bạn không chấp nhận họ như họ vậy? Nếu bạn áp đặt mọi thứ lên họ và thế rồi bạn kính trọng, bạn chỉ kính trọng những áp đặt riêng của bạn. Bạn không kính trọng họ như họ là vậy, bạn không kính trong sự trần trụi của họ. Bạn không kính trọng tính tự nhiên của họ, bạn không kính trọng tính tự phát của họ, bạn không kính trọng nụ cười thực và nước mắt thực của họ. Bạn kính trọng chỉ những cái rởm, giả vờ, đóng vai. Bạn kính trọng việc đóng vai của họ.

Cái người-1 này phải hoàn toàn bị bỏ đi. Freud đã giúp ích nhiều để làm cho nhân loại nhận biết về tính rởm nào đó của nhân cách, về tâm trí có ý thức. Cuộc cách mạng của ông ấy là sâu hơn nhiều so với cuộc cách mạng của Marx, cuộc cách mạng của ông ấy là sâu hơn nhiều so với bất kì cuộc cách mạng nào khác. Nó đi sâu, mặc dầu nó không đi đủ xa.

Nó đạt tới người thứ hai của bạn, người-2. Nó là bạn bị đè nén, bạn bản năng, bạn vô ý thức. Nó là mọi điều mà xã hội đã không cho phép, nó là mọi điều mà xã hội đã ép buộc bên trong con người bạn và bị khoá ở đó. Nó chỉ tới trong mơ của bạn, nó chỉ tới trong các ẩn dụ, nó chỉ tới khi bạn say, nó chỉ tới khi bạn không còn trong kiểm soát. Bằng không, nó vẫn còn xa xôi khỏi bạn. Và nó là đích thực hơn, nó không rởm.

Freud đã làm nhiều việc để làm cho con người nhận biết về nó. Và tâm lí nhân loại và những nhóm trưởng thành đặc biệt, đương đầu và các nhóm khác, đã giúp ích vô cùng để làm cho bạn nhận biết về mọi cái đang la hét bên trong bạn, mọi cái đã từng bị đè nén, bị nhồi nhét. Và đó là phần sống còn của bạn. Đó là sự sống thực của bạn, sự sống tự nhiên. Tôn giáo đã kết án nó là phần con vật của bạn, họ đã kết án nó là nguồn tội lỗi. Nó không phải là nguồn tội lỗi, nó là nguồn sự sống. Và nó không thấp hơn ý thức. Nó sâu hơn ý thức, chắc chắn, nhưng nó không thấp hơn ý thức.

Và không cái gì là sai nếu nó có tính con vật. Con vật là đẹp, cây cũng vậy. Chúng vẫn sống trần trụi trong sự đơn giản hoàn toàn của chúng. Chúng vẫn chưa bị phá huỷ bởi các tu sĩ và các chính khách, chúng là một phần của Thượng đế. Chỉ con người đã đi lạc lối. Con người là con vật bất thường duy nhất trên thế gian - bằng không mọi con vật đơn giản là bình thường. Do đó có niềm vui, cái đẹp, mạnh khoẻ. Do đó có sức sống. Bạn đã không thấy điều đó sao? Khi con chim đang tung cánh bạn đã không cảm thấy ghen tị sao? Bạn đã không thấy nó trong con hươu đang chạy nhanh trong rừng sao? Bạn đã không cảm thấy ghen tị về sức sống, về niềm vui vô cùng của năng lượng sao?

Đứa trẻ: bạn đã không cảm thấy ghen tị sao? Có thể vì bạn cảm thấy ghen tị thế, đó là lí do tại sao bạn liên tục kết án tính trẻ con. Bạn liên tục kết án. Montague là đúng khi ông ấy nói rằng thay vì bảo mọi người 'Đừng là trẻ con' chúng ta nên bắt đầu bảo mọi người 'Đừng là người lớn'. Ông ấy là đúng, tôi đồng ý. Đứa trẻ là đẹp, người lớn là điều xấu là gì. Người đó không còn tuôn chảy, người đó bị chặn theo nhiều cách. Người đó bị đông cứng, người đó đờ đẫn và chết. Người đó đã mất sự say mê, người đó đã mất nhiệt tình, người đó đơn giản kéo lê. Người đó bị chán, người đó không có cảm giác về điều huyền bí. Người đó không bao giờ cảm thấy ngạc nhiên, người đó đã quên mất ngôn ngữ của ngạc nhiên. Điều huyền bí đã biến mất với người đó. Người đó có những giải thích, điều huyền bí không còn đó. Do đó người đó đã mất thơ ca và điệu vũ và mọi thứ là có giá trị và mọi thứ cho nghĩa và ý nghĩa cho sự sống, mọi thứ cho hương vị cho sự sống.

'Người' thứ hai này là có giá trị hơn nhiều so với người thứ nhất. Đó là chỗ tôi chống lại mọi tôn giáo, đó là chỗ tôi chống lại mọi tu sĩ, vì họ bám lấy người thứ nhất, bên ngoài nhất. Hãy đi tới người thứ hai đi. Nhưng người thứ hai không phải là kết thúc - đó là chỗ Freud không tới đích. Và đó là chỗ tâm lí nhân loại cũng không tới đích - đi sâu hơn chút nữa so với Freud, nhưng vẫn không đi đủ sâu để tìm thấy người thứ ba.

Có 'người' thứ ba, người-3. Bạn thực, mặt nguyên bản, cái ở bên ngoài người-1 và người-2, cả hai. Cái siêu việt. Phật tính. Nó là tâm thức thuần khiết không phân chia. Người thứ nhất mang tính xã hội, người thứ hai mang tính tự nhiên, người thứ ba mang tính thiêng liêng. Hay, nếu bạn muốn dùng lời của Bạch Ẩn, người thứ nhất là thân vật lí, người thứ hai là thân phúc lạc, và người thứ ba là thân tinh tuý. Đây là ba thân Phật.

Và nhớ, tôi không nói rằng người thứ nhất không hữu dụng chút nào. Nếu người thứ ba tồn tại, thế thì người thứ nhất có thể được dùng một cách tốt đẹp. Nếu người thứ ba tồn tại, người thứ hai có thể được dùng một cách tốt đẹp. Nhưng chỉ nếu người thứ ba tồn tại. Nếu trung tâm vận hành tốt, thế thì ngoại vi nữa cũng là được, thế thì chu vi nữa cũng là được. Nhưng không có trung tâm, chỉ chu vi, là một loại chết.

Đó là điều đã xảy ra cho con người. Đó là lí do tại sao ở phương Tây, nhiều nhà tư tưởng thế nghĩ rằng sự sống là vô nghĩa. Nó không vô nghĩa. Chính chỉ là vì bạn đã mất cái chạm vào cội nguồn của bạn mà từ đó nghĩa nảy sinh.

Dường như cây đã mất tiếp xúc của nó với rễ riêng của nó. Bây giờ không hoa nào tới. Bây giờ tán lá bắt đầu biến mất, lá rụng và không lá mới nào tới. Và dịch cây dừng chảy, nhựa cây không tồn tại nữa. Cây trở thành chết, cây đang chết.

Và cây có thể bắt đầu triết lí, cây có thể trở thành người hiện sinh, một Sartre hay ai đó khác, và cây có thể bắt đầu nói rằng không có hoa trong sự sống. Rằng sự sống không có hoa, rằng không có hương thơm, rằng không còn bất kì chim nào nữa. Và cây thậm chí có thể bắt đầu nói rằng điều đó bao giờ cũng vậy, và cổ nhân đã chỉ lừa bản thân họ rằng có hoa - họ đã tưởng tượng. 'Nó bao giờ cũng là vậy, mùa xuân đã không bao giờ tới, mọi người đã chỉ mơ tưởng. Chư phật này và những người Jaina này, họ đã đơn giản tưởng tượng, mơ tưởng, rằng hoa nở và có niềm vui lớn và chim tới và ánh mặt trời. Không có gì cả. Mọi thứ là tối, mọi thứ là ngẫu nhiên, và không có nghĩa.' Cây có thể nói điều đó.

Và điều thực không phải là không có nghĩa, không phải là không còn hoa nữa, không phải là hoa không tồn tại, không phải hương thơm là hoang tưởng, nhưng đơn giản rằng cây đã mất tiếp xúc với rễ riêng của nó.

Chừng nào bạn chưa được bắt rễ trong Phật tính, bạn sẽ không nở hoa. Bạn sẽ không hát, bạn sẽ không biết mở hội là gì. Và làm sao bạn có thể biết Thượng đế nếu bạn không biết mở hội? Nếu bạn đã quên cách nhảy múa, làm sao bạn có thể cầu nguyện? Nếu bạn đã quên cách hát và cách yêu, thế thì Thượng đế là chết. Không phải Thượng đế chết. Thượng đế chết trong bạn, chỉ trong bạn. Cây của bạn khô héo, nhựa cây đã biến mất. Bạn sẽ phải tìm rễ lần nữa. Tìm những rễ này ở đâu? Rễ phải được tìm thấy ở đây và bây giờ. Đó là toàn thể thông điệp của bài ca về thiền của Bạch Ẩn. Trước khi chúng ta đi vào trong bài ca này, có đôi điều.

Con người dường như là tổng cộng của những ngày của mình, của mọi điều người đó làm từ bắt đầu tới kết thúc. Nhưng đây không phải là người thực. Điều bạn làm chỉ ở trên ngoại vi. Điều bạn cảm, đi sâu hơn một chút. Điều bạn hiện hữu, mới thực sự là rễ. Con người không phải là tổng cộng các hành động của mình. Chính khách là tổng cộng các hành động của ông ta, vì ông ta sống chỉ ở chu vi. Đó là lí do tại sao dễ viết sử về các chính khách. Khó viết sử về chư phật, vì họ sống ở chiều sâu thế, nơi chúng ta không thể đạt tới họ. Họ sống trong vĩnh hằng tới mức thời gian không ghi chép về họ. Họ tồn tại theo cách siêu việt tới mức, họ không để lại dấu vết nào trên trái đất. Họ giống như chim trên trời: họ bay nhưng không dấu chân nào còn lại.

Chính khách để lại dấu chân. Họ sống trong bùn, trong bẩn, họ kéo lê bản thân họ trong thực tại trần tục. Họ để lại nhiều dấu chân, họ để lại nhiều cuộc đổ máu đằng sau họ. Phật tồn tại dường như ông ấy chưa bao giờ tồn tại. Ông ấy tồn tại một cách vắng lặng thế, ông ấy tồn tại như không gian, không gian trống rỗng.

Hãy nhớ, con người không phải là tổng cộng các hành động của mình. Và nếu người đó là vậy, người đó còn chưa là con người; người đó chỉ là hư cấu, người đó sống trong ảo vọng.

Bạn không phải là điều bạn làm. Cho nên đừng quá bận tâm với việc làm của bạn, hãy bắt đầu đi sâu hơn vào trong hiện hữu đi. Đó là lí do tại sao mọi cách thiền, về căn bản đều là cách ngồi im lặng - im lặng tới mức mọi hành động dừng lại. Trên bình diện vật lí, trên bình diện tâm trí, hành động dừng lại, ý nghĩ dừng lại. Vì ý nghĩ cũng là hành động trên bình diện tâm trí - bạn đang làm cái gì đó. Khi mọi việc làm biến mất và bạn đơn giản hiện hữu ở đó, chỉ ở đó, sự hiện diện, thế thì thiền xảy ra.

Ngồi im lặng, không làm gì, xuân tới và cỏ tự nó mọc lên.

Đó là nghĩa của từ 'toạ thiền'. 'Toạ' nghĩa là ngồi không làm gì. Và 'thiền' nghĩa là: trong việc ngồi đó, khi bạn không làm bất kì cái gì, bạn rơi vào bản thân bạn, bạn đương đầu với bản thân bạn, bạn nhìn bản thân bạn. Đó là Zen, dhyana, thiền. Từ 'toạ thiền' là hay. 'Ngồi và nhìn vào bản thân bạn' - đó là nghĩa của nó.

Con người là nhiều hơn tổng cộng các hành động của mình, ý nghĩ của mình, tình cảm của mình. Đằng sau các hành động, ý nghĩ và tình cảm có con người khác - cái hiện hữu, cái về bản chất, hiện hữu. Nhưng nhiều người, nếu có, ít khi biểu lộ bản thân họ trong hiện hữu bản chất của họ. Rất ít người đã bao giờ đạt tới điểm đó của tính hiện hữu bản chất của họ, tới chính nền tảng hiện hữu của họ. Những người đạt tới, chỉ họ mới biết rằng sự sống là phúc lành. Niềm vui vô cùng, mở hội vĩnh hằng.

Nhưng nếu bạn vẫn còn trên bề mặt, bạn chỉ biết khổ, không gì khác. Đau đớn, không gì khác. Để tôi nói điều đó theo cách này: Người-1 chỉ biết khổ và đau đớn. Người-3 biết cực lạc của hiện hữu và niềm vui của hiện hữu. Và Người-2 không biết cực lạc không biết đau đớn. Nó biết vui thú/đau đớn, nó chỉ ở giữa. Cực lạc là vượt quá niềm vui mà không có bất kì giới hạn nào cho nó, niềm vui vô hạn. Đau đớn là khổ vô hạn, không có giới hạn cho nó. Ngay ở giữa hai điều này, tồn tại con vật và đứa trẻ. Nó biết chơi, nó biết vui thú/đau đớn. Nó không biết đau đớn, không biết cực lạc. Nó không biết cái vô hạn.

Nếu đứa trẻ đi hướng tới người thứ nhất, điều xã hội bắt buộc nó làm, nó sẽ biết đau đớn. Nếu nó tìm ra ai đó có thể giúp nó đi tới người thứ ba, nó sẽ biết cực lạc. Tìm ra thầy, không là gì khác ngoài việc tìm ra người đã biết sự hiện hữu bản chất của mình, để cho ông ấy có thể giúp bạn đi hướng tới hiện hữu bản chất riêng của bạn.

Thầy không phải để được đi theo, thầy không phải để được bắt chước, thầy chỉ để được hiểu. Trong chính việc hiểu đó, là cuộc cách mạng.

Sự sống thực của con người là cách mà người đó vứt bỏ giả dối bị người khác áp đặt lên người đó. Lột trần, trần trụi, tự nhiên, người đó là điều người đó là vậy. Đây là vấn đề hiện hữu, và không phải là vấn đề trở thành. Giả dối không thể trở thành chân lí, nhân cách không thể trở thành hồn bạn. Không có cách nào làm cái không bản chất thành cái bản chất. Cái không bản chất vẫn còn là không bản chất và cái bản chất vẫn còn là bản chất, chúng là không chuyển đổi được. Và phấn đấu hướng tới chân lí không là gì ngoài việc tạo ra nhiều rối ren hơn. Chân lí phải không được đạt tới. Nó không thể được đạt tới, nó đã là hoàn cảnh rồi. Chỉ giả dối phải bị bỏ đi.

Mọi mục tiêu và đích và lí tưởng và mục đích và ý thức hệ, tôn giáo và hệ thống hoàn thiện và tốt hơn đều là giả dối. Hãy cảnh giác về chúng. Nhận ra sự kiện rằng như bạn vậy, bạn là giả dối. Bị thao túng, được trau dồi, bởi những người khác. Phấn đấu theo chân lí là việc làm sao lãng và trì hoãn. Nó là cách thức che giấu của giả dối. Hãy thấy giả dối đi, nhìn sâu vào trong giả dối của nhân cách của bạn đi. Vì thấy giả dối là làm dừng giả dối. Không còn giả dối là không tìm kiếm thêm về bất kì chân lí nào - không có nhu cầu. Khoảnh khắc giả dối biến mất, chân lí có đó trong mọi cái đẹp và rạng ngời của nó. Trong việc thấy giả dối, nó biến mất và cái còn lại là chân lí.

Trích từ quyển 'Chính thân này là phật' - Osho

0 Comments