Khi bạn hạnh phúc, mọi người trở thành kẻ thù

Thiền Osho Podcast


Powered by RedCircle

Tại sao tôi không thể sống mà không khổ?

Rất ít người có thể. Rất ít người có thể đảm đương sống không khổ. Khổ cho bạn cảm giác hiện hữu, khổ xác định bạn. Khổ cho bạn bản ngã, tự căn cước. Khổ cho bạn cái gì đó để ôm giữ, bạn có thể bám lấy nó.

Phúc lạc có tính rất lảng tránh. Bạn có thể sở hữu khổ, bạn không thể sở hữu phúc lạc - ngược lại, phúc lạc sở hữu bạn. Bạn có thể kiểm soát khổ, bạn không thể kiểm soát phúc lạc. Trong phúc lạc bạn phải biến mất, người kiểm soát phải biến mất. Rất ít người có thể đảm đương được chừng nấy, họ sợ đi vào trong cái không biết. Khổ được biết, bạn rất quen thuộc, bạn rất quen. Cả nghìn lẻ một lần bạn đã chịu đựng cùng một thứ, cùng thứ phát buồn nôn. Nhưng dần dần bạn đã trở nên quen với nó. Một loại quen thuộc đã phát triển giữa bạn và khổ.

Bạn hỏi: Tại sao tôi không thể sống mà không khổ?

Cái 'tôi' không thể tồn tại mà không có khổ, đó là lí do tại sao. Bạn sẽ không có đó mà không khổ. Một khi khổ không có, bạn sẽ không có.

Bạn ắt đã nghe phát biểu nổi tiếng của Descartes: 'Tôi nghĩ, do đó tôi hiện hữu.' Vâng, ông ấy là đúng theo một nghĩa nào đó - không theo nghĩa ông ấy ngụ ý, nhưng theo nghĩa khác toàn bộ, ông ấy là đúng. Khoảnh khắc suy nghĩ dừng lại, bạn sẽ dừng lại - theo nghĩa đó nó là đúng: tôi nghĩ, do đó tôi hiện hữu. Cho nên bạn không thể đảm đương được việc mất suy nghĩ.

Trong phúc lạc, suy nghĩ biến mất. Trong phúc lạc không có ý nghĩ. Phúc lạc không phải là ý nghĩ chút nào. Ngay cả khi bạn nhận ra rằng bạn là phúc lạc nó cũng chỉ là về sau khi phúc lạc đã qua rồi, khi khoảnh khắc nó đã biến mất. Khi con chim đã lại bay vào trong cái không biết và bạn bị bỏ lại trong khổ của bạn - thế thì bạn nhớ, bạn tóm tắt lại. Nó bao giờ cũng là kí ức. Vâng, bạn nói 'Tôi đã phúc lạc.' Bạn không bao giờ biết 'Tôi là phúc lạc.' Không, không người nào đã bao giờ biết rằng 'Tôi là phúc lạc.' Vì khi phúc lạc hiện hữu, tôi không hiện hữu.

Phúc lạc là bao la thế, nó đơn giản ném bạn đi. Trận lụt kéo tới và bạn bị mất đi. Nếu bạn sẵn sàng chết, nếu bạn thực sự biến mất, nếu bạn sẵn sàng mất đi bản thân bạn - chỉ thế thì bạn sẽ có khả năng bỏ khổ. Khổ có tác dụng, nó có tiện ích nào đó cho bạn. Bạn có nhiều đầu tư vào nó. Và bởi vì nó có tác dụng, bạn liên tục bám lấy nó. Chẳng hạn, quan sát khổ của bạn và thấy các đầu tư này. Mọi người liên tục nói 'Tôi không muốn khổ' - nhưng người đó có đầu tư gián tiếp nào đó vào trong nó và người đó không sẵn sàng mất những đầu tư đó.

Chẳng hạn, nếu bạn khổ, dễ dàng có sự thông cảm của người khác. Bây giờ, điều đó là đầu tư. Nếu bạn ốm, mọi người chú ý tới bạn, mọi người chăm sóc bạn. Một khi điều đó đã xảy ra nó trở thành rất khó để mạnh khoẻ lần nữa. Vì một khi bạn mạnh khoẻ, sự chăm sóc, chú ý, thông cảm, mà bạn đã có được sẽ biến mất. Một cách tự nhiên - nó đã không được trao cho bạn, nó đã được trao cho bệnh của bạn. Bây giờ bệnh này có hấp dẫn tinh vi - thế thì sao không vẫn còn ở trong nó? Vợ bạn không bao giờ đáng yêu như cô ấy vậy từ khi bạn bị đau tim. Bây giờ mạnh khoẻ lại lần nữa và 'đi', dường như là nhận rủi ro. Và bạn biết vợ bạn - biết cô ấy thế, biết cả đời bạn, cô ấy chẳng bao giờ chăm sóc bạn, chẳng bao giờ chăm chú tới bạn, chẳng bao giờ chăm nom về nhu cầu của bạn. Bây giờ đột nhiên cô ấy chăm sóc thế; cô ấy là mọi sự chăm sóc. Làm sao bạn có thể đảm đương được việc mất ốm bệnh của bạn? Bạn chỉ có thể hi vọng vào cơn đau tim bây giờ, không gì khác. Bạn có thể cầu nguyện Thượng đế: 'Bây giờ xin cho tôi đau tim. Đau tim đã là tốt thế.'

Bạn bám lấy khổ vì nó có đầu tư nào đó, ở đâu đó, nó có tác dụng.

Một người hướng dẫn đang dẫn một toán khách du lịch quanh cung điện Lambeth Palace, nhà ở London của Tổng giám mục Canterbury. 'Nếu các vị nhìn lên sang bên trái,' anh ta nói, 'Các vị sẽ thấy cửa sổ ban công lớn, cái thứ ba từ đầu cuối. Đó là phòng học của Tổng giám mục.'

'Ồ,' một người tham quan nói, 'Tôi ước tôi có có thoáng nhìn về bản thân Tổng giám mục.'

'Đúng,' người hướng dẫn nói, và cúi xuống, anh ta nhặt một hòn đá lớn và ném mạnh nó qua cửa sổ. Ngay lập tức, một bộ mặt xuất hiện đằng sau kính vỡ, đỏ lên vì giận dữ và quát lên một cách rời rạc.

'Ông thấy đấy!' người hướng dẫn nói. Nó bao giờ cũng lôi ông già kia ra!'

Bây giờ một khi bạn biết nó có tác dụng, 'nó bao giờ cũng lôi ông già kia ra', bạn đã tình cờ gặp chìa khoá. Bây giờ bạn sẽ liên tục dùng chìa khoá đó. Đó là lí do tại sao bạn khổ. Khi bạn khổ toàn thế giới thông cảm hướng tới bạn. Khi bạn hạnh phúc mọi người ghen tị với bạn. Khi bạn hạnh phúc không ai có thể tha thứ cho bạn. Khi bạn bất hạnh mọi người ân cần thế với bạn, mọi người thân thiện thế, mọi người hào phóng thế.

Khi bạn hạnh phúc, mọi người trở thành kẻ thù. Với người phúc lạc, toàn thế giới biến thành kẻ thù. Đó là lí do tại sao Jesus bị đóng đinh - ông ấy bị đóng đinh vì dám phúc lạc. Socrates bị đầu độc - ông ấy bị đầu độc vì dám hạnh phúc. Mansoor bị giết, bị sát hại, bị chặt mảnh - tội của ông ấy là gì? Tội đơn giản, rằng ông ấy đã cực lạc.

Những người khổ này khắp xung quanh, họ không thể tha thứ cho người cực lạc. Vì người cực lạc đó nhắc nhở họ về thất bại của họ. Jesus bước đi bên cạnh bạn, đột nhiên nhắc nhở bạn rằng bạn đã thất bại. Một Mansoor ca bài ca của niềm vui, đột nhiên làm cho bạn cảm thấy mặc cảm - bạn đang làm gì ở đây? Bạn đã bán bản thân bạn cho những thứ trần tục, và đây là người đầy Thượng đế, đầy niềm vui, đầy ánh sáng. Bạn không thể dung thứ được người này. Người này là gai, nó gây đau. Nếu điều đó là có thể cho Mansoor và cho Christ và cho Socrates, tại sao nó là không thể cho bạn? Tiêu diệt người này và nghỉ ngơi thoải mái. Thế thì bạn biết 'Mọi người chỉ giống như mình, thậm chí còn tồi hơn mình.' Điều đó làm cho bạn cảm thấy tốt.

Đó là lí do tại sao mọi người thích biết về những thứ sai quanh mọi người, cái gì sai đang diễn ra. Nếu bạn bắt đầu nói về ai đó và bạn nói rằng người đó là thánh nhân và người đó là thuần khiết và người đó là linh thiêng, lập tức người khác sẽ bắt đầu phê phán. Nếu bạn nói người đó là tội nhân lớn, người khác sẽ nói 'Tôi biết rồi. Anh đúng. Tôi chưa bao giờ nói điều đó nhưng tôi bao giờ cũng biết.' Không chứng minh nào được cần. Nhưng nếu bạn nói ai đó là linh thiêng, không chứng minh nào là đủ; không người nào sẽ tin điều đó.

Jesus không bị giết bởi người Do Thái, Jesus bị giết bởi người khổ. Ông ấy chắc đã bị giết ở bất kì chỗ nào. Người Do Thái ắt hoàn toàn quên đối với điều đó, họ đã không giết ông ấy. Ông ấy chắc đã bị giết bởi người Hi Lạp, ông ấy chắc đã bị giết bởi người Ấn Độ. Ông ấy chắc đã bị giết - không thành vấn đề ở đâu, ông ấy chắc đã bị giết ở bất kì chỗ nào.

Đó là lí do tại sao bạn bám vào khổ. Và một khi bạn đã nếm trải niềm vui của khổ, một khi bạn đã bị móc vào niềm vui của khổ, nó là rất khó.

Một người đàn bà đang đệ đơn xin lệnh chu cấp từ chồng bà ấy, người đã nói đã bỏ bà ấy trong bẩy năm và đã không làm việc chu cấp cho bà ấy hay con của ông ta.

'Tôi hiểu,' quan toà nói, 'rằng bà có ba con, độ tuổi tương ứng là hai, bốn và sáu. Bà tính tiền cho điều này đích xác thế nào với cáo buộc của bà rằng chồng bà đã bỏ bà trong bẩy năm?'

'Vâng, thưa quí ngài,' người đàn bà đáp, 'ông ấy giữ việc quay lại để xin lỗi.'

Một khi bạn bị móc vào, bạn liên tục rơi trở lại. Điều đó trở thành đường mòn. Thói quen cũ được tạo ra trong con người bạn, và bất kì khi nào bạn không có gì để làm, bạn bắt đầu đi theo thói quen cũ đó. Ở đó bạn bao giờ cũng có thể tin cậy bạn sẽ có bận bịu nào đó.

Bạn khổ vì bạn đã quyết định khổ - có thể quyết định này là vô thức. Và bạn phải có ý thức về quyết định, chỉ thế thì nó có thể bị bỏ. Vì không cái gì có thể bị bỏ từ vô thức. Vô thức là kẻ bảo quản lớn, nó bảo quản mọi thứ. Một khi bạn làm bất kì cái gì vô thức, nó sẽ được bảo quản mãi mãi chừng nào bạn chưa làm cho nó thành ý thức trở lại và vứt nó đi. Vô thức của bạn là tầng ngầm nơi bạn không bao giờ tới, và bạn bao giờ cũng liên tục ném mọi thứ vào tầng ngầm. Bất kì khi nào bạn khổ, bạn đè nén nó. Mắt bạn có thể đầy nước mắt nhưng bạn cố mỉm cười - bạn ném những nước mắt đó vào trong vô thức. Bạn có thể sôi lên với giận nhưng bạn liên tục đè nén giận, dâm dục, tham.

Bạn liên tục ném mọi thứ này vào tầng ngầm, và ở đó mọi thứ này đang tạo ra hoá chất lớn. Mọi thứ này gặp gỡ nhau, tan chảy vào nhau - nó gần như một phòng thí nghiệm của nhà giả kim thuật. Chỉ theo thứ tự ngược lại - nhà giả kim thuật biến đổi kim loại cơ sở thành vàng còn bạn biến vàng thành kim loại cơ sở, nhưng dầu vậy bạn là nhà giả kim thuật.

Bạn phải mang khổ của bạn vào ý thức. Bạn phải đối diện với nó. Và bạn phải thấy đầu tư của bạn với nó là gì. Và thế rồi nếu bạn quyết định rằng những đầu tư đó là xứng đáng thế thì điều đó là hoàn toàn được. Thế thì khổ đi nhưng đừng làm ồn ào về nó. Nếu bạn nghĩ rằng khổ không xứng đáng với những đầu tư đó, nó là ngu xuẩn, thế thì chỉ thấy cái ngu xuẩn của nó, là việc dừng lại của nó. Thấy bất kì cái gì một cách toàn bộ, nhận ra cái ngớ ngẩn của nó, là bỏ nó. Không có nhu cầu bỏ nó - trong chính việc thấy, nó rơi rụng đi. Việc thấy là biến đổi. Phật nói: Tới và thấy.

Câu hỏi thứ sáu:

Osho kính yêu, dường như là những khoảnh khắc bất hạnh là những lúc duy nhất trong đó tôi có thể cảm niềm vui nào đó.

Nó là từ Anand Anshumali. Cho nên có nó theo cách riêng của bạn đi. Vui là tốt, tôi ủng hộ toàn bộ cho vui vẻ. Nếu bạn cảm thấy vui vẻ chỉ khi bạn bất hạnh, thế thì có nó đi - có nó nhiều nhất có thể.

Nhưng đây là một loại niềm vui bệnh tật, hư hỏng. Nhìn hư hỏng này của nó, nó là tự bạo. Có những người cảm thấy hạnh phúc chỉ khi họ làm đau bản thân họ, khi nó thực sự làm đau như địa ngục. Thế thì bạn biết chúng hiện hữu. Thế thì họ biết họ hiện hữu, họ tồn tại. Đau làm cho họ chút ít tỉnh táo về bản thân họ.

Nhưng điều này đang lâm vào rãnh sai. Những rãnh này là sẵn có. Có những người cảm thấy chỉ vui vẻ khi họ bất hạnh - đây chỉ là một phần. Có những người cảm thấy rất bất hạnh khi họ có vui vẻ - đó là phần khác của cùng một hư hỏng. Nếu Anshumali liên tục tăng trưởng theo chiều hướng của chọn lựa của anh ấy, điều thứ hai sẽ sớm tới.

Nhưng nhớ, bạn đang làm gì cho bản thân bạn? Niềm vui là sẵn có mà không có bất kì bất hạnh nào, không bị biến chất bởi bất hạnh, không bị ô nhiễm bởi bất kì khổ nào. Tại sao không có điều đó? Khi không khí thuần khiết và tươi tắn là sẵn có, tại sao liên tục sống trong nhà ổ chuột? Tại sao liên tục tìm không khí bẩn? Nhưng mọi người có thể trở nên quen với không khí bẩn.

Tôi đã nghe nói về một người đi ra khỏi nhà mình một sáng sớm - lúc đó là năm giờ sáng, khoảnh khắc đẹp, đẹp nhất của ngày. Nhưng trong cả đời mình anh ta chưa bao giờ đi ra ngoài vào khoảnh khắc đó. Anh ta là người say. Anh ta thường thức gần cả đêm và thế rồi anh ta rơi vào giấc ngủ. Chỉ là ngẫu nhiên, đã có tiếng ồn nào đó bên ngoài. Vào bốn giờ anh ta vừa mới đi ngủ và có tiếng ồn nào đó, nhà nào đó bị cháy hay cái gì đó, và anh ta bị quấy rối trong giấc ngủ của mình cho nên anh ta đi ra ngoài. Anh ta hỏi người gác, 'Đây là kiểu mùi gì thế này?' Đó đã chỉ là mùi tươi mát của buổi sáng, mùi tươi mới của đất và không khí và mặt trời sẵn sàng mọc và chim và cây. Đó đã là hương thơm của buổi sáng. Và anh ta đã hỏi người gác cổng, 'Đây là loại mùi gì vậy?' Anh ta chỉ biết một mùi, mùi của rượu. Mùi này mới thế và lạ thế, không quen thuộc. Anh ta thực sự không thích nó.

Người gác nói, 'Thưa ông, nó không là gì ngoài không khí trong lành.'

Bạn có thể trở nên quá quen với khổ của bạn. Cho nên bất kì khi nào nó tới, bạn cảm thấy được thảnh thơi - khách cũ đã tới, bạn biết rõ nó. Nhưng điều này đang lâm vào hư hỏng. Và không ai có thể kéo bạn ra khỏi nó chừng nào bạn chưa thấy ra vấn đề. Và tôi không nói rằng bạn phải thoát ra khỏi nó, tôi không bao giờ can thiệp vào trong cuộc sống của bất kì ai. Nếu bạn cảm thấy tốt thế thì đây là cách nó phải vậy. Với mọi ân huệ của tôi, bạn có thể có nhiều khổ như bạn thích.

Nhưng nếu bạn hiểu tôi, nếu khổ có thể vui vẻ thế, thì vui vẻ sẽ là vui nhiều biết bao. Cứ nghĩ về điều đó đi. Nếu ốm có thể là vui vẻ, mạnh khoẻ sẽ vui nhiều đến thế nào. Cứ nghĩ về điều đó đi.

Trích từ quyển 'Chính thân này là phật' - Osho

..............................

0 Comments